KEKEMELİKTE KENDİNİ AÇMA KONUSUNA YENİ YAKLAŞIM

2018

03

Aralık

KEKEMELİKTE KENDİNİ AÇMA KONUSUNA YENİ YAKLAŞIM Uzmanlık Alanlarımız / Dil ve Konuşma Terapisi

Dil ve Konuşma Terapistlerinin danışanlarına öğrettikleri en önemli ve değerli araçlardan biri kendini açma sanatıdır. Araştırmalar göstermektedir ki insanlar kendi kekemeliklerinin farkında olan bireylerle iletişime geçmeyi tercih etmektedirler. Bir şahsın kendi kekemeliğini ortaya sermesi rahatlık seviyesini arttırmak için kullanılan en eski yollardan biridir. Örneğin; “Merhaba, benim adım ____ ve ben kekeliyorum”.

Benim danışanlarımdan birçoğu, resmi bir sunumda topluluk önünde konuşurken kendini açma aracını oldukça işlevsel bulmaktadırlar. Bu durumu baştan belirtme, ilk akıcılık bozukluğunu beklemenin verdiği baskıyı kaldırmakta ve topluluk karşısında konuşmayı kolaylaştırmaktadır. Danışanlar bu durumu belirtmekte ve kullanmaktadır ancak bir şekilde bu açıklama sosyal durumlarda “Garip” veya “Doğru hissettirmiyor” olarak algılanmaktadır. Danışanlardan bulundukları tüm sosyal durumlarda kendini açmayı denediklerinde yaşadıkları tecrübeleri sorduğumuzda bize şunları söylediler:

  • “[Kekemeliğimi topluma açarken] sınıf içi sunum yaparken yardımcı oluyor, ancak başka yerde olmuyor.”
  • “Bilmiyorum… çok garip hissettirdi. Sanki ‘Ben Kekeliyorum’ demenin doğru yolunu bulamadım.”
  • “Sanki garip bir ilk izlenim oluyor.”
  • “Ben kendini açmayı kullanmayı seviyorum, çünkü dinleyicinin neler olduğunu anlamak için harcadığı zamanı azaltıyor… Ancak bazen duruma uygun sözcükleri bulmak zor oluyor.”

Terapi seansları veya ev ödevleri sırasında, danışanlarımdan farklı kendini açma ifadeleri bulmalarını istiyorum. Bu açıklamaların söylemesi kolay, doğal ve herhangi bir konuşma durumuna uygun olmaları gerekiyor. Genel konuşmak gerekirse, kendini açma açıklaması doğal olursa, insanların bunu kullanma ihtimalleri artıyor. Bu açıklamalar bazen kısa, bazen komik, ciddi veya kaba olabilir. Kendini açma konusunda açıklama bulurken tek kural: “Kekemeliğiniz nedeniyle özür dilememek”tir.

Yakın zaman önce, hiç olmayacak bir yerde kendini açma konusunda yeni bir yaklaşım keşfettim. Komedyen Drew Lynch (Geçen Eylül’de Amerika Yeteneğini Arıyor yarışmasında ikinci olan kekeme kişi) YouTube’da “Dog Vlog” isimli bir video serisi yapıyor. “Neden kekemeliğim iyiye gidiyor?” isimli bölümünde sürekli olarak ona “daha iyiye gittiğini” söyleyen insanlar hakkında bağırıp çağırıyordu ve aslında kekemeliğinin değişmediğini, yalnızca onu dinleyen insanların bu duruma “alıştığını” söylüyordu.

Peki Lynch’in akıllı bağırış ve söylemleri bana nasıl yardımcı oldu?

Lynch’in dinleyici kabullenişi hakkındaki düşünceleri bana tipik bir kendini açma açıklamasında değişiklik yapma konusunda ilham verdi. Dinleyiciler biraz zaman verildiğinde kekemeliğe alışıyorlar. Beklenmedik takılmaların ortaya çıkışı konusunda artmış kendini ortaya serme yavaş yavaş şok miktarını azaltmakta ve rahatlık alanını genişletmektedir. Bu fikirler göz önüne alındığında, danışanlarıma yeni bir kendini açma açıklaması önerdim;

“Ben kekeliyorum… Biraz zaman verin. Alışacaksınız.”

Bence bu sosyal ortamlarda, hatta resmi sunumlarda da garipliği ortadan kaldırma konusunda işe yarıyor. Açıklama oldukça sıradan, hiç de detaylı ve şişirilmiş değildir. Kekeleyen bireyden baskıyı ve sorumluluğu alıyor. Cümle aynı zamanda kekeme bireyin durum hakkında rahatlığını gösterirken, sorumluluğun bir kısmını dinleyiciye yükleyerek konuşmada aktif rol almasını sağlıyor. Artık dinleyicinin görevi rahatlık alanını genişletmeyi ve kekemeliğe alışmayı içeriyor.

Bu yöntemi deneyen danışanlarımın büyük bölümü pozitif geri dönütler verdi: “Evet… Bunu sevdim.”, “Bu insanlara ‘Ben kekemeliğim ile barışığım, yakında siz de alışacaksınız’ demenin kısa ve öz bir yolu” ve “Kısa birkaç sözcükle çok şey yapıyor.” Şeklinde sonuçlarla döndüler.

Burada benim öğrendiğim ve diğer DKT’lerin de kullanmasını umduğum kendini açma açıklamalarına farklı yaklaşım yollarını verelim:

  • Danışanınızı kendini açma açıklamasını kendine özgü hale getirmesi ve söylemesi kolay olması konusunda cesaretlendirin.
  • Farklı durumlara uyacak farklı açıklamalar oluşturmasına yardımcı olun.
  • Seanslarınızda kendini açma açıklamalarını rol yapma oyunu ile canlandırın; böylece dışarıda kullanırken daha hazırlıklı olurlar.
  • Kendini açma açıklamasını çalışırken zamanlamasını ve söyleme şeklini de göz önüne alın.
  • Danışanınızı sıklıkla kontrol edin; kendini açma konusunda rahat olduğundan emin olun.
  • Eğer kendini açma açıklamalarını kullanmıyorsa bunu neden olduğunu ve ona nasıl yardımcı olabileceğinizi bulun.

KAYNAKÇA: https://blog.asha.org/2016/11/01/a-new-approach-to-self-disclosure-of-stuttering/

PROBLEM TARAMA ENVANTERİ

Çocuğunuzun Problemini Birlikte Değerlendirelim!

UZMANLIK ALANLARIMIZ

Yorum yazın

DİLGEM Eğitim Öğretim Danışmanlık ve Yayıncılık Ltd. Şti. Atatürk Mahallesi Girne Caddesi Zengin İş Merkezi No: 20 D: 7-9 Ataşehir / İSTANBUL

+90 (216) 456 42 42

dilgem@dilgem.com.tr

www.dilgem.com.tr

FOTO GALLERİ

  • /upload/gallery/dilgem-dil-gelisim-merkezi-fotograf12.jpg
  • /upload/gallery/dilgem-dil-gelisim-merkezi-fotograf14.png
  • /upload/gallery/dilgem-dil-gelisim-merkezi-fotograf13.png
  • /upload/gallery/dilgem-dil-gelisim-merkezi-fotograf10.png
  • /upload/gallery/dilgem-dil-gelisim-merkezi-fotograf1.jpg
  • /upload/gallery/dilgem-dil-gelisim-merkezi-fotograf2.jpg
  • /upload/gallery/dilgem-dil-gelisim-merkezi-fotograf3.jpg
  • /upload/gallery/dilgem-dil-gelisim-merkezi-fotograf4.jpg
  • /upload/gallery/dilgem-dil-gelisim-merkezi-fotograf5.jpg