Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) Olan Öğrencilerde Öğretme Teknikleri

Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) Olan Öğrencilerde Öğretme Teknikleri

            Otizm Spektrumu Bozukluğu (ASD) olan öğrencilerle çalışırken olumlu sonuçlar verdiği kanıtlanmış bir dizi farklı yaklaşım kullanılabilir. Elbette her öğrencinin gereksinimlerinin benzersiz olduğu her zaman akılda tutulmalıdır ancak her farklı çocukla çalışırken tekerleği yeniden icat etmenize de gerek yoktur.

            Alanınızda OSB'li öğrencilerle on yıllardır çalışıyor olsanız da otizm spektrum bozukluğu olan öğrencilere eğitim veren bir kariyer düşünmeye yeni de başlıyor olsanız size öğrencilerinizin daha başarılı olması için kullanabileceğiniz bir takım temel yöntemler hazırladık.

           

1- Basit, Somut bir dil kullan

            Basit, somut bir dilde özellikle, kullanılan kelimeler doğada görsel olarak bulunduğunda ve görsel desteklerin eşliğinde öğrenciye sunulduğunda öğrencilerin soyut ve mecazi dili anlamalarından daha kolay bir şekilde anlaşılacaktır. Bir aktivite ya da görevin arkasındaki nedenleri açıklamak sizin doğanız olsa da, OSB'li öğrenciye böyle bir açıklama ve soyutlama kafa karıştırıcı ve sinir bozucu gelebilir.

            Süslenmemiş, anlaşılır, harfi harfine kelimenin gerçek anlamıyla kullanılan bir dil daha kolay anlaşılır. Bu nedenle deyim, kinaye ve uzun cümleler kullanmaktan kaçınmak OSB'li öğrencilerin sizi anlaması açısından özel eğitim yüksek lisans programlarında öğretilen önemli bir noktadır.

           

2- Sınırlı ve net seçimler sunun.

            OSB'li birçok öğrenci için ortada çok seçenek olduğunda seçim yapmak neredeyse imkânsız hale gelebilir. Aynı şekilde, nüansları olan seçimler ortaya istenmeyen ve başarılamaz zorluklar koyabilir. Bu gerçek nedeniyle, öğrencilere sunulan seçeneklerin hem net, hem de sınırlı olması gerekmektedir. Bu kural hem ödevlerde, hem de kişisel kararlarda uygulanmalıdır.

            Örneğin, bir öğrenci ile “hangi şeklin üçgen olduğu” üzerine çalışıyorsunuz. Ona iki veya üç seçenek vererek öğretin. Aynı şekilde, öğrencinin bir şey hakkında karar vermesine yardım ederken- örneğin öğle yemeğinde ne yiyeceğine karar vereceksiniz- öğrenciye “Öğle yemeğinde ne yemek istersin?” diye sormayın. Bunun yerine öğrenciye “Bugün öğle yemeğinde spagetti mi yoksa sandviç mi yemek istersin?” gibi net ve açık seçenekler verin.

           

3- Eleştirirken nazik olun.

            Tüm çocuklar ve ergenler gibi OSB'li öğrencilerin de doğru yaptıkları ve yapamadıkları görevler ile ilgili dürüstlüğe, rehberliğe ve geri bildirime ihtiyaçları vardır. Ancak düzeltme veya eleştiriyi sunarken her zaman nazik bir ton ve sözcükler seçmek önemlidir. Özellikle ses tonu, anlamları değiştirebilmesi nedeniyle, spektrumdaki herkes için önemli zorluklara neden olabilmektedir.

            Ton olmayan dillerde bile perde, hız ve yükselip alçalmalar gibi konuşma öğeleri bir cümlenin anlamını değiştirebilir. Bu nedenle, eleştiri sunarken yumuşak ve düzenli bir ses tonunun kullanılması esastır. Öfkeli veya yüksek sesli bir ton anlamı gölgeleyecektir, çünkü yükselen ses ve enerji genellikle tüm söylemek istediklerinizin önüne geçer.

           

4- Uygulamalı Davranış Analizi (ABA)

            ABA, bir öğrencinin davranışını değerlendirmek ve davranışı değiştirmek için müdahaleler uygulanan sistematik bir yaklaşımdır. Bir davranışın işlevini anlamadan öğrencinin ortamını kontrol etmeye kadar ABA'nın öğrencilerin davranışlarını şekillendirmede başarılı olduğu belirlenmiştir. Uygulamalı Davranış Analizi unsurları şunları içerir:

  • Müdahale eğitimli bir davranış analisti tarafından düzenlenmelidir
  • Hem şu an hem de gelecekte öğrenciyi daha da bağımsızlaştıracak terapi hedefleri geliştirilmelidir
  • Ebeveynler ve bakıcılara da ABA eğitimi verilmelidir; böylece ABA ev ortamında da devam ettirilebilir
  • İstenilen davranışlar için bol pozitif pekiştirme sağlanmalıdır
  • Öğrenmeyi engelleyen veya zarar verebilecek davranışlar pekiştirilmemelidir

 

5- Duyusal sorunları çözün.

            OSB'li öğrencilerin davranış sorunları genellikle duyu aralığını içerebilecek duyusal rahatsızlıktan sonra ortaya çıkar. OSB'li çocuklar odadaki floresan ışığının titremesi ve vızıldamasından sınıftaki diğer çocukların fısıltılarına kadar birçok konuda aşırı duyarlıdırlar ve derse katılma veya istenilen görevi yerine getirme konusunda bu uyarılarla uğraşırlar. OSB'li bir çocuk belirgin bir davranış sorunu yaşadığında, önce sorunun duyusal kaynağını arayın.

           

6- Ayrık Deneme Öğretimi (DTT)

            Lovaas Modeli olarak da bilinen DTT, öğrenci istenilen bir beceri veya davranışı gerçekleştirene kadar bu davranışın gerçekleşmesi için gereken adımları küçük parçalara bölüp bu parçaları pozitif pekiştireç yoluyla öğreterek sonunda çocuğun ana davranışta ustalaşmasını sağlamayı içeren bir yaklaşımdır. Uygulamalı Davranış Analizi konusundaki araştırma ve bilgilere dayanan DTT, beş ana teknikten yararlanır:

  • Belirli bir beceri veya davranışın bileşen bölümlerinin belirlenmesi
  • Her bir parçada usta oluncaya kadar öğrenciye bu bölümlerde ders vermek
  • Yoğun eğitim seansları
  • Müdahalenin erken aşamalarında ipucu kullanımı ve öğrenci öğrendikçe ipuçlarının azaltılması
  • Bileşen parçaların ve becerilerin kalıcılığını artırmak için pozitif pekiştirecin kullanılması

            ASD'ye yönelik araştırmalar devam ettikçe dünyanın bu öğrencilere nasıl göründüğü da netleşecek. Bugüne kadar öğrendiklerimize dayanarak bu sistemler ve teknikler onların dünyasını anlamak ve yardımcı olmak için hem öğretmenler hem de öğrettikleri çocuklar ve ergenler için işe yarıyor.

 

KAYNAKÇA: https://online.sju.edu/graduate/masters-special-education/resources/articles/techniques-for-teaching-students-with-autism-spectrum-disorder

PROBLEM TARAMA ENVANTERİ

Çocuğunuzun Problemini Birlikte Değerlendirelim!

UZMANLIK ALANLARIMIZ

Yorum yazın

DİLGEM Eğitim Öğretim Danışmanlık ve Yayıncılık Ltd. Şti. Atatürk Mahallesi Girne Caddesi Zengin İş Merkezi No: 20 D: 7-9 Ataşehir / İSTANBUL

+90 (216) 456 42 42

dilgem@dilgem.com.tr

www.dilgem.com.tr

FOTO GALLERİ

  • /upload/gallery/cocugunuzda-kacirmayi-istemeyeceginiz-kritik-gelisimsel-donum-noktalari.jpg
  • /upload/gallery/dil-konusma-isitme.jpg
  • /upload/gallery/beynin-islevleri.jpg
  • /upload/gallery/bedenim-icin-guvenlik-kurallarim-.jpg
  • /upload/gallery/duyusal-sistemler.jpg
  • /upload/gallery/tree.jpg
  • /upload/gallery/artikulasyon-terapisi-basamaklari.jpg
  • /upload/gallery/yasam-kalitesi.jpg
  • /upload/gallery/afazili-bireylerle-nasil-iletisim-kurulmali.jpg