Afazi ve Çeşitleri

Afazi ve Çeşitleri

Afazi, konuşmanın yapısını, anlaşılmasını ve okuma veya yazma yeteneğini etkileyen bir dil bozukluğudur. Afazi, inme nedeniyle beyinde oluşan yaralanmalardan kaynaklanır; bu durum yaşlılarda çok sık görülür. Kafa travmasına bağlı beyin yaralanmaları, beyin tümörleri veya enfeksliyonları afazi ile sonuçlanabilir.

Afazi, hastayla iletişimi neredeyse imkansız hale getirecek kadar şiddetli olabilir veya çok hafif olabilir. Nesneleri adlandırma, sözcükleri cümle içinde bir araya getirme veya okuma yeteneği gibi dil kullanımının yönünü etkileyebilir. Bununla birlikte, daha yaygın olarak, iletişimin çoklu yönleri bozulmakta ve beyindeki bazı bağlantıların, sınırlı bilgi alışverişi için erişilebilirliği kalmaktadır.

Dilin anlaşılması için beyindeki bağlantıların her birinde mevcut olan işlev miktarını belirlemek ve tedavide mevcut bağlantıların kullanımını arttırma olasılığını değerlendirmek uzmanların işidir.

Aşağıda Global, Broca, Wernicke, Primer Progresif, Anomik ve Miks tipi Akıcı Olmayan Afazi gibi farklı afazi türleri hakkında daha fazla bilgi bulabilirsiniz.

Afazi çeşitleri ve özellikleri:

Afazi çalışmalarında yüz yıldan fazla bir süredir edindiğimiz deneyimler bize bazı dil bileşenlerinin bazı insanlarda özellikle zarar görebileceğini göstermiştir. Bireysel vakalarda beyin hasarının bulunduğu yere karşılık gelen farklı afazi tiplerini veya kalıplarını tanımayı da öğrendik. Afazi çeşitlerinin bazıları şunlardır:

Global Afazi: Bu, en ağır afazi tipidir; oldukça az anlaşılabilir kelimeler üretebilen ve konuşulan  dili anlayamayan hastalarda görülür. Global Afazi olan insanlar ne okuyabilirler ne de yazabilirler. Global afazi, genellikle hastanın felç geçirmesinden hemen sonra görülebilir fakat hasarın çok kapsamlı olmaması durumunda hasta hızla iyileşme gösterebilir. Bununla birlikte, daha büyük beyin hasarı ile ciddi ve kalıcı sakatlıklara neden olabilir.

Broca Afazisi: Bu afazi biçiminde, konuşma çıktısı ciddi şekilde azalır ve kişi temel olarak dört kelimeden daha kısa ifadeler kullanabilir. Kelime dağarcığına erişimi sınırlanır. Broca afazisine sahip kişilerin ses çıkarması genellikle zahmetli ve yorucu olur. Kişi, konuşmayı nispeten iyi anlayabilir ve okuyabilir ancak yazı konusunda ciddi şekilde sınırlılık yaşar. Broca afazisi olan bireyler konuşmaları esnasında sık sık duraksadıkları ve eforlu konuştukları için bu afazi tipine “akıcı olmayan afazı” de denir.

Mix Tipi Akıcı Olmayan Afazı: Bu afazi türü, şiddetli Broca afazisine benzeyen sürekli duraksayan ve zahmetli konuşmaları olan hastalarda görülür. Bununla birlikte, Broca afazili kişilerinden farklı olarak, konuşulanları anlamaları konusunda sınırlı kalırlar ve temel bir seviyenin ötesinde okuma ya da yazı yazamazlar.

Wernicke Afazisi: Bu afazi tipinde, kişinin konuşulan kelimelerin anlamlarını kavrama kabiliyeti temelde bozulurken bağlantılı kelimelerin üretilmesi etkilenmez. Bu yüzden Wernicke afazisine 'akıcı afazi' de denir. Ancak, konuşma normal olmaktan uzaktır. Kişi cümleleri bir araya toplayamaz ve bazı durumlarda ilgisiz kelimeler hatta jargon kullanma noktasına gelebilir. Okuma ve yazma ciddi şekilde zarar görmektedir.

Anomik Afazi: Bu afazi tipinde ise kişi söylemek istediği özel isimleri ve fiilleri kullanma konusunda yetersiz kalmaktadır. Sonuç olarak bu kişilerin konuşmaları, grammer biçiminde ve çıktısında akıcı iken konuşma esnasında belirsiz uzatmalar ile doludur. Konuşmayı iyi anlıyorlar ve çoğu durumda yeterince okuyabiliyorlar. Kelime bulmakta güçlük çekmeleri, konuşmada olduğu gibi yazı yazma esnasında da görülmektedir.

Primer ProgresifAfazi (PPA):  Primer Progresif Afazi (PPA), dil yeteneklerinin yavaş ve kademeli olarak bozulduğu nörolojik bir sendromdur. İnme veya beyin hasarı sonucu ortaya çıkan diğer afazi tiplerinin aksine PPA, Alzheimer Hastalığı veya Frontotemporal Lobar Dejenerasyonu gibi nörodejeneratif hastalıklardan kaynaklanır. PPA, dil ve konuşma için önemli olan beyin dokusunun bozulmasından kaynaklanır. İlk belirtiler konuşma ve dil ile ilgili problemler olsa da, hafıza kaybı gibi altta yatan hastalıklarla ilgili diğer problemler daha sonra ortaya çıkar.

Diğer Afazi Tipleri: Dil ve Konuşma terapistleri tarafından görülen yukarıdaki sendromlara ek olarak, bu kategorilere tam olarak uymayan birçok diğer olası afazi tipleri vardır. Kompleks bir afazi sendromunun bileşenlerinden bazıları izolasyonda da oluşabilir. Bu, inme sonrası okuma bozuklukları (alexia) veya hem okumayı hem de yazmayı (alexia ve agraphia) etkileyen problemler olabilir. Ciddi hesaplama bozuklukları genellikle afazi'ye eşlik eder, ancak bazı durumlarda hastalar dil kaybına rağmen mükemmel bir hesaplama yaparlar.

Kaynakça: https://www.aphasia.org/aphasia-definitions/

PROBLEM TARAMA ENVANTERİ

Çocuğunuzun Problemini Birlikte Değerlendirelim!

UZMANLIK ALANLARIMIZ

Yorum yazın

Müşteri destek ekibimiz sorularınızı cevaplamak için burada. Bize herşeyi sorabilirsiniz. WhatsApp ile size anında dönüş yapılacaktır.
Merhaba, size nasıl yardımcı olabilirim?

DİLGEM Eğitim Öğretim Danışmanlık ve Yayıncılık Ltd. Şti. Atatürk Mahallesi Girne Caddesi Zengin İş Merkezi No: 20 D: 7-9 Ataşehir / İSTANBUL

+90 (216) 456 42 42

dilgem@dilgem.com.tr

www.dilgem.com.tr

FOTO GALLERİ

  • /upload/gallery/cocugunuzda-kacirmayi-istemeyeceginiz-kritik-gelisimsel-donum-noktalari.jpg
  • /upload/gallery/dil-konusma-isitme.jpg
  • /upload/gallery/beynin-islevleri.jpg
  • /upload/gallery/bedenim-icin-guvenlik-kurallarim-.jpg
  • /upload/gallery/duyusal-sistemler.jpg
  • /upload/gallery/tree.jpg
  • /upload/gallery/artikulasyon-terapisi-basamaklari.jpg
  • /upload/gallery/yasam-kalitesi.jpg
  • /upload/gallery/afazili-bireylerle-nasil-iletisim-kurulmali.jpg
Türkçe Katalog Almanca Katalog