Yeme Bozukluğu Nedir?

Yeme Bozukluğu Nedir?

Yeme bozukluğu, bireyin zihnin günlük yaşamı sekteye uğratacak kadar yiyecek, kilo ve görünüşle meşgul olmasıdır. Bozuk yeme davranışları ve yeme bozuklukları bir tercih değildir. Bireyler bunları genetik yatkınlık, sosyal çevre ve ruhsal sağlığın bir birleşimi sonucu geliştirirler.

Yeme bozukları, doktor, beslenme uzmanı ve psikologdan oluşan bir ekip ve aile ve arkadaş desteği ile tedavi edilebilir.

Yeme bozuklukları en ölümcül ikinci ruhsal hastalık olmasına rağmen hala yanlış anlaşılmaya devam etmektir. Yeme bozukluklarının, anoreksiya nervoza, bulimia nervoza, tıkınırcasına yeme bozukluğu, yeme davranışlarında ve kilo kontrolünde ciddi bozulmaların olduğu değişik çeşitleri bulunur. Bu rahatsızlıklar genellikle diğer ruhsal hastalıklarla birlikte görülür; depresyon, kaygı bozuklukları ve obsesif-kompulsif bozukluk gibi. Yeme bozukluklarının sonuçları çok haşindir ve hayati tehlike doğurabilir. Genel olarak söylemek gerekirse yeme bozuklukları farklı şekillerde yemek, kilo ve dış görünüş ile ilgili obsesyonlardan oluşur.


Yeme Bozukluğu Çeşitleri Nelerdir?

Yeme bozukluğunu tanımlamak için birçok farklı terim vardır ancak bilinmesi gereken en önemli mevzu tanılar her şey değildir. Yeme bozukluğundan mustarip çoğu bireyin davranışları bir spektrumdadır. Yani herkes aynı hastalığı farklı şekilde ve boyutlarda yaşamaktadır. Kendi beden ve zihni arasındaki ilişkide sorun yaşayan herkes destek ve yardımı hak ediyor. Yeme bozukluğu kişiye göre değişiklik gösterse de yaşanan acı ve çile aynıdır.

Anoreksiya Nervoza

Anoreksiya nervoza (AN), besin alımında ciddi bir kısıtlama ve vücut ağırlığında önemli ölçüde bir düşüşle karakterizedir (yaş ve boya bağlı olarak kendi ideal kilosundan %85 daha az). AN mağduru birisi tehlike arz eden düşük beden kilosuna rağmen kilo almaktan korkar. Bu kişinin bozulmuş bir beden algısı vardır. Kendisinin gerçekten kilolu olduğunu düşünür ve öyle hisseder. AN olan bireyler kendilerini beden algılarına göre değerlendirirler ve bulundukları durumun ciddiyetini fark edemezler. Bu kişi sadece yiyecekleri sınırlamaz, çoğunlukla hayatlarındaki ilişkileri, sosyal aktiviteleri ve zevki de sınırlarlar.

İki çeşit anoreksiya nervoza vardır; sınırlayıcı tip ve tıkanırcasına yeme/arınma tipi. Sınırlayıcı tipte insanlar çok yeme ve kusma davranışı göstermezler. Kilo kaybı kendilerini ciddi olarak kısıtlamalarından kaynaklanır. Tıkanırcasına yeme/arınma tipinde kişi bir döngü içinde kalır ve devamlı çok yeme ve/veya arınma davranışı gösterir (kendi kendini kusturma, diüretiklerin kötü kullanımı, tekrarlayıcı müshil kullanımı veya lavman yapma).
 

Yeme Bozukluğu Nedir?Yeme Bozukluğu Nedir?

Bulimia Nervoza

Bulimia nervoza (BN), tıkanırcasına yeme ve sonra bunu telafi etme üzerine kurulu bir döngüyü içerir. Tıkanırcasına yeme (tıkınmak), çok fazla miktardaki yiyeceği çok kısa sürede tüketmektir. BN’den mustarip bir kişi tıkınma durumunda kendini kontrol edemez ve çoğunlukla hemen peşinden bunu telafi etmeye çalışır. Kilo almayı engellemek için kendi kendini kusturma, diüretikleri kötü kullanma, sık sık müshil kullanma ve lavman yapma gibi tehlikeli davranışlar sergiler. Anoreksiya nervozadaki gibi BN yaşayan bireylerinde öz-değerlendirmedeki en büyük yer vücut şekillerinde ve kilolarındadır. BN mağdurları kendini yaralama, alkol/madde bağımlılığı ve rasgele cinsel ilişkide bulunma gibi dürtüsel, kendine zarar verici davranışlarda bulunma ihtimali daha yüksektir. Anoreksiya nervozadaki tıkanırcasına yeme/arınma tipinden farklı olarak BN’de düşük kilolu olmak gerekli değildir ve kişi genellikle bir problem olduğunun farkındadır.

Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu

Tıkınırcasına yeme bozukluğunun (TYB) belirgin özellikleri yinelenen anormal derece fazla miktarda yiyecek tüketmek ve kontrol hissinin olmayışıdır. TYB ile yaşayan biri aç olsun olmasın rahatsız edici doluluğu geçecek kadar yemek yer. Bu bireyler çoğunlukla kendilerinin yeme davranışından endişe duyarlar. Tıkınma davranışı sırasında ya da sonrasında iğrenme ve suçluluk hissederler. TYB, telafi edici davranışlar içermemesi ile bulimia nervozadan ayrılır.

Diabulimia

Tip 1 diyabeti olan hastalarda görülen yeme bozukluğuna diabulimia denilir. Bu hastalar kilo vermek ya da görünüşlerini değiştirmek için vücutlarının ihtiyacı olan insülini manipüle ederler. Gerekli insülini almayarak glukozu işlenmeden idrarla dışarı atarlar.

Ortoreksiya Nervoza

Beslenme şekillerine obsesif derece dikkat eden ve kısıtlama getiren bireyleri tanımlayan bir yeme bozukluğudur. Beslenmelerini sağlıklı olduklarına kanaat getirdikleri yiyeceklerle sınırlarlar. Ancak bu durum günlük aktivite ve fiziksel sağlıklarını sekteye uğratacak kadar katı ve takıntılıdır.

Kaçıngan/Kısıtlı Yiyecek Alımı Bozukluğu

Kaçıngan/Kısıtlı Yiyecek Alımı Bozukluğu (KKYAB) kesin bir şekilde kalori değerine bağlı olarak besin almayla karakterizedir. Kişi sınırlı kaloride yiyecek tüketir ve bu durum alınması gereken besin miktarını karşılamakta yetersiz kalır. KKYAB sağlıklı kilonun korunmasını ve çocuk/ergen gelişiminde gerekli kilo alımını engeller. Yiyecekten kaçınma ya da yiyeceği kısıtlı alma davranışı anoreksiya nevroza benzese de odan farklı olarak KKYAB’de bireylerde kilo alma korkusu veya bozulmuş beden algısı bulunmaz. KKYAB’de tek bir sebep bulunmaz. Boğulma gibi yiyecekle yaşanmış travmatik bir tecrübe ya da farklı kişisel deneyimler sebep olabilir.

Kaynakça: https://www.eatingdisorderfoundation.org/learn-more/about-eating-disorders/

Bu çeviri Uzman Klinik Psikolog Beyza Arıkan tarafından yapılmıştır.
Uzman Klinik Psikolog Beyza Arıkan’dan Randevu almak için: 0216 456 42 42 – 0533 165 60 94

 

PROBLEM TARAMA ENVANTERİ

Çocuğunuzun Problemini Birlikte Değerlendirelim!

UZMANLIK ALANLARIMIZ

Yorum yazın

Müşteri destek ekibimiz sorularınızı cevaplamak için burada. Bize herşeyi sorabilirsiniz. WhatsApp ile size anında dönüş yapılacaktır.
Merhaba, size nasıl yardımcı olabilirim?

DİLGEM Eğitim Öğretim Danışmanlık ve Yayıncılık Ltd. Şti. Atatürk Mahallesi Girne Caddesi Zengin İş Merkezi No: 20 D: 7-9 Ataşehir / İSTANBUL

+90 (216) 456 42 42

dilgem@dilgem.com.tr

www.dilgem.com.tr

FOTO GALLERİ

  • /upload/gallery/cocugunuzda-kacirmayi-istemeyeceginiz-kritik-gelisimsel-donum-noktalari.jpg
  • /upload/gallery/dil-konusma-isitme.jpg
  • /upload/gallery/beynin-islevleri.jpg
  • /upload/gallery/bedenim-icin-guvenlik-kurallarim-.jpg
  • /upload/gallery/duyusal-sistemler.jpg
  • /upload/gallery/tree.jpg
  • /upload/gallery/artikulasyon-terapisi-basamaklari.jpg
  • /upload/gallery/yasam-kalitesi.jpg
  • /upload/gallery/afazili-bireylerle-nasil-iletisim-kurulmali.jpg
Türkçe Katalog Almanca Katalog