Otizm Spektrum Bozukluğu Ve Bağırsak Arasında Nasıl bir İlişki Var?

Otizm Spektrum Bozukluğu Ve Bağırsak Arasında Nasıl bir İlişki Var?

Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) sosyal etkileşimde sözel olmayan iletişimsel davranışları, sosyal iletişimde ve sosyal etkileşim konularında zorluk çekme, tekrar edici kısıtlı ilgi alanları ve hareketlerle karakterize olan bir spektrum bozukluğu olarak tanımlanmaktadır. OSB’nin tanımlamasından itibaren, otizmin ortaya çıkış nedenleri üzerine birçok teori öne sürülmüştür.

OSB görülme sıklığının giderek arttığını görmekteyiz. Nedeni henüz tam olarak bilinmemekle birlikte, OSB’nin tek bir nedeninin olmadığı ve birçok nedene bağlı olarak geliştiği bildirilmiştir. Özellikle son yıllarda bilimsel araştırmalar OSB ve bağırsak florası arasındaki ilişkiyi aydınlatmaya çalışmaktadır. Araştırmalar nörolojik ve psikiyatrik hastalıklarda bağırsak florasını inceleyerek, bağırsak florasındaki farklılıkların beyni nasıl etkilediğini açıklamaya çalışmıştır. Bağırsak florası ve beyin arasında çift yönlü bir iletişim vardır. Bağırsak florasında faydalı ve zararlı mikroorganizmalar belirli bir denge halinde yaşamaktadır. Bağırsak florasındaki dengenin çeşitli nedenlere bozulması sonucu ‘disbiyozis’ denilen tablo ortaya çıkar. Disbiyozis oluşumu bağırsakta geçirgenliği arttırarak toksinlerin ve diğer hastalık oluşturan zararlı maddelerin vücuda kolayca geçmesine yol açarak çeşitli sağlık sorunlarının görülme riskini arttırır. Yapılan araştırmalar bağırsakta geçirgenliğinin artmasının otizm, alzheimer, şizofreni, anksiyete, depresyon gibi nöropsikiyatrik hastalıklar arasında güçlü bir ilişki olduğunu göstermiştir.


OSB’li bireylerde mide-bağırsak sorunlarının sık görüldüğü bilinmektedir. Mide-bağırsak sisteminin bozulması vücutta birçok soruna yol açar. Bağırsak florasında geçirgenliğin artması OSB’li bireylerde vitamin-mineral emilimini olumsuz etkileyerek vitamin-mineral yetersizliklerine yol açar. Bu nedenle vitamin-mineral eksikliklerini tedavi etmek yada vitamin-mineral eksikliklerini önlemek için sağlıklı bir bağırsak florası gerekmektedir. Ayrıca OSB’li bireylerde bağışıklık sistemi oldukça düşüktür. Bunun nedeni ise bağırsakta geçirgenliğin artmasına bağlı olarak toksinlerin vücuda kolayca geçiş yapmasıdır. Ayrıca bağışıklık sistemi hücrelerinin %70’i bağırsakta yer almaktadır. Bu nedenle bağırsak florası ve bağışıklık sistemi yakından ilişkilidir.

Sağlıklı bir bağırsak florası; bağırsak homeostazının sağlanması, patojenlere (hastalık yapan maddeler) karşı koruma ve uygun bir bağışıklık yanıtın oluşmasını sağlar. Bağırsak florasının dengesinin bozulması vücutta birçok sistemi olumsuz etkilemekte ve birçok sağlık sorununa yol açabilmektedir. Bağırsak florasındaki mikrobiyal dengenin bozulmasında birçok faktör rol oynamaktadır:
 

  • Antibiyotik kullanımı
  • Çeşitli ilaçlar
  • Hatalı beslenme düzeni
  • Genetik
  • Doğum Sekli
  • Stres
     
Otizm Spektrum Bozukluğu Ve Bağırsak Arasında Nasıl bir İlişki Var?Otizm Spektrum Bozukluğu Ve Bağırsak Arasında Nasıl bir İlişki Var?

OSB’li bireylerde vitamin-mineral eksikleri dışında besin intoleransları ve besin allerjileri de sık görülmektedir. Bağırsak florasında faydalı mikroorganizmalar sayısının azalması bağırsakta geçirgenliğe yol açar. Bağırsakta geçirgenliğin artması normal şartlarda bağırsak florasından geçmemesi gereken maddelerin bağırsak florasından geçişine sebep olur. Bu maddeler ‘sızıntılı bağırsak’ florasında kan dolaşımına kolayca geçer ve bağışıklık sistemi bu maddeleri yabancı olarak tanır ve reaksiyon vermeye başlar. Böylece besin intoleransları gelişmeye başlar. Besin intoleranslarının besin ile bir ilgisi yoktur. Bağırsak florasının bozulması sonucu sindirilemeyen besinlerin vücutta reaksiyon oluşturması ile ilişkilidir. Bağırsak florası bozulduğunda besinler emilmeden önce optimal düzeyde sindirilemezler. Bu nedenle, OSB’li bireylerde besin intoleranslarını tedavi etmek için bağırsak florasının normal haline getirilmesi gerekmektedir. Besin intoleransları ömür boyu devam etmez, bağırsak florasının iyileştirilmesi sorunu ortadan kaldırmaktadır.

Bağırsak Florası Nasıl İyileştirilir?

Bağırsak florasının iyileştirilmesinde bağırsak dostu bir beslenme programı oldukça önemlidir. Bunun için de bağırsak mikrobiyotası tayini ve vücutta hangi besinlere intolerans geliştiği tespit edilmelidir. Hangi besinlere intolerans gelişmiş ise belirli bir süre beslenme programından elimine edilir. Herkesin bağırsak florası ve sağlık durumu birbirinden farklıdır. Bu yüzden de her bireyin beslenme programı kişiye göre düzenlenmelidir. Birine çok faydalı olan bir besin diğerine zararlı etki yapabilir. Bağırsak florası hasarında faydalı ve zararlı mikroorganizmaların dengesi bozulduğundan, bağırsak florasındaki optimal denge yeniden sağlanmalıdır. Bunun için uygun probiyotik takviye kullanılması önemlidir. Her probiyotik takviye aynı değildir. Probiyotik takviyenin tedavi edici özelliği probiyotik takviyenin içeriğimdeki suşlar belirler. Bu nedenle kişinin medikal durumuna uygun bir probiyotik takviye seçimi önemlidir. Yoğurt, kefir, turşu gibi probiyotik özelliğe sahip besin tüketimi önemlidir fakat bağırsak florasının iyileştirilmesinde yeterli değildir. OSB’li bireylere uygun beslenme tedavisi ve bağırsak florasını iyileştiren bir beslenme düzeninin oluşturulması oldukça fayda sağlamaktadır.

Bu yazı Beslenme Uzmanı Tuğba CİCİ tarafından hazırlanmıştır. Beslenme Uzmanımız Tuğba CİCİ' den Randevu almak için: 0216 456 42 42 – 0533 165 60 94

Kaynakça:

  • Pulikkan J, Mazumder A, Grace T. Role of the Gut Microbiome in Autism Spectrum Disorders. Adv Exp Med Biol. 2019;1118:253-269.
  • Adams J. B., Johansen L. J., Powell L. D., Quig D., Rubin R. A. (2011). Gastrointestinal flora and gastrointestinal status in children with autism–comparisons to typical children and correlation with autism severity. BMC Gastroenterol. 11:22. 10.1186/1471-230X-11-22.

PROBLEM TARAMA ENVANTERİ

Çocuğunuzun Problemini Birlikte Değerlendirelim!

UZMANLIK ALANLARIMIZ

Yorum yazın

Müşteri destek ekibimiz sorularınızı cevaplamak için burada. Bize herşeyi sorabilirsiniz. WhatsApp ile size anında dönüş yapılacaktır.
Merhaba, size nasıl yardımcı olabilirim?

DİLGEM Eğitim Öğretim Danışmanlık ve Yayıncılık Ltd. Şti. Atatürk Mahallesi Girne Caddesi Zengin İş Merkezi No: 20 D: 7-9 Ataşehir / İSTANBUL

+90 (216) 456 42 42

dilgem@dilgem.com.tr

www.dilgem.com.tr

FOTO GALLERİ

  • /upload/gallery/cocugunuzda-kacirmayi-istemeyeceginiz-kritik-gelisimsel-donum-noktalari.jpg
  • /upload/gallery/dil-konusma-isitme.jpg
  • /upload/gallery/beynin-islevleri.jpg
  • /upload/gallery/bedenim-icin-guvenlik-kurallarim-.jpg
  • /upload/gallery/duyusal-sistemler.jpg
  • /upload/gallery/tree.jpg
  • /upload/gallery/artikulasyon-terapisi-basamaklari.jpg
  • /upload/gallery/yasam-kalitesi.jpg
  • /upload/gallery/afazili-bireylerle-nasil-iletisim-kurulmali.jpg
Türkçe Katalog Almanca Katalog