Gelişimsel Psikolojik Danışma Becerileri Eğitimi
Yaşam dönemlerine özgü gelişim görevleri çerçevesinde önleyici ve geliştirici psikolojik danışma
Gelişimsel psikolojik danışma, danışmanlığı bireyin yaşam boyu süren gelişim görevlerini destekleyen bir süreç olarak ele alır; sorunlara müdahalenin yanında önleyici ve geliştirici çalışmaları da kapsar. Bu yaklaşım, temel danışma becerilerini danışanın içinde bulunduğu yaşam döneminin fiziksel, bilişsel ve duygusal gereksinimleriyle birlikte kullanmayı gerektirir. Eğitim, Dr. Psikolojik Danışman Ezgi Denizel Güven tarafından video olarak verilmektedir. Katılımcılar gelişimsel engellerin belirlenmesi, etkin dinleme, empatik tepki ve yansıtma becerileri, çocuk, ergen ve yetişkinlere uygun terapötik dil, çözüm odaklı ve varoluşçu araçlar, toplum düzeyinde gelişimi destekleyen projeler ve danışmanın mesleki kimliği üzerinde vaka örnekleriyle çalışacaktır.
Gelişimsel Psikolojik Danışma Nedir?
Gelişimsel bakış açısında danışan, yaşamının belirli bir döneminde o döneme özgü görevlerle karşı karşıya olan bir birey olarak ele alınır. Danışmanın ilk işi, danışanın bulunduğu yaşam döneminin fiziksel, bilişsel ve duygusal gereksinimlerini analiz etmek ve gelişimi engelleyen etkenleri belirlemektir. Müdahale bu analiz üzerine kurulur ve bireyin potansiyelini geliştirmeyi hedefleyen önleyici ve geliştirici stratejileri içerir.
Eğitimde ele alınan müdahale düzeyleri
| Düzey | Odak |
|---|---|
| Bireysel görüşme | Etkin dinleme, empatik tepki, yansıtma; yaş grubuna uygun terapötik dil; çözüm odaklı ve varoluşçu araçlar |
| Önleyici ve geliştirici çalışma | Gelişimsel engellerin erken belirlenmesi; bireyin potansiyelini geliştirmeye yönelik stratejiler |
| Toplum düzeyi | Gelişimi destekleyen proje geliştirme |
| Danışmanın kendisi | Kişisel farkındalık, etik değerler ve mesleki sınırlar |
Yaş Gruplarına Göre Danışma
Temel iletişim becerileri her yaş grubunda kullanılır; bu becerilerin sunuluş biçimi ve terapötik dil ise danışanın gelişim dönemine göre değişir. Eğitimde çocuk, ergen ve yetişkin danışanlar için farklılaştırılmış teknikler ve her yaş grubuna uygun terapötik dilin nasıl kurulacağı ele alınır. Öz-farkındalığı artıran, karar verme becerisini güçlendiren ve yaşam krizlerini gelişim fırsatına dönüştürmeyi hedefleyen çözüm odaklı ve varoluşçu araçlar vaka örnekleri üzerinden gösterilir.
Bilimsel Dayanak
Tabloda gelişimsel psikolojik danışmanın kullandığı bileşenlere, yani temel yardım becerilerinin öğretimine, empatiye ve çözüm odaklı ve varoluşçu müdahalelere ilişkin temel araştırmalar yer almaktadır:
| Çalışma | Tasarım | Bulgu |
|---|---|---|
| Hill ve Lent, 2006, Psychotherapy [1] | Yardım becerileri eğitimine ilişkin anlatı derlemesi ve meta-analiz | Eğitim yöntemleri bir bütün olarak eğitim almayan koşullara göre belirgin biçimde daha iyi sonuç verdi. Etki büyüklükleri lisans ve lisansüstü öğrenciler arasında ve empati ölçüm türüne göre farklılaşmadı. Doğrudan karşılaştırmalarda modelleme yönerge ve geri bildirime göre, çok yöntemli eğitim tek yöntemli eğitime göre daha etkili bulundu. |
| Elliott vd., 2018, Psychotherapy [2] | Meta-analiz, 82 bağımsız örneklem, 6.138 danışan | Terapist empatisi ile danışan sonucu arasında orta düzeyde ilişki: ağırlıklı ortalama r = 0,28 (%95 GA 0,23–0,33; d = 0,58). İlişki farklı kuramsal yönelimlerde ve sorun alanlarında görüldü. Danışan, gözlemci ve terapist algısına dayanan ölçümler, empatik doğruluk ölçümlerine göre sonucu daha iyi yordadı. |
| Gingerich ve Peterson, 2013, Res Soc Work Pract [3] | Çözüm odaklı kısa süreli terapiye ilişkin kontrollü sonuç çalışmalarının sistematik nitel derlemesi, 43 çalışma, bunların 26'sı randomize | Çocukların akademik ve davranış sorunlarına ilişkin 14 çalışmada akademik sonuçlarda bazı anlamlı iyileşmeler görüldü; psikolojik sonuçları inceleyen 6 çalışmanın 3'ü anlamlı iyileşme bildirdi. Yetişkinlerde depresyona ilişkin 5 çalışmanın 4'ü anlamlı yarar bildirdi. |
| Vos vd., 2015, J Consult Clin Psychol [4] | Meta-analiz, varoluşçu terapiler; benzersiz veri içeren 15 RKÇ, 1.792 katılımcı | Anlam terapileri yaşamda anlam duygusunda sontestte d = 0,65, izlemde d = 0,57; psikopatolojide d = 0,47; öz-yeterlikte d = 0,48 etki gösterdi. |
Temel Kazanımlar
- Danışanın yaşam dönemine özgü fiziksel, bilişsel ve duygusal gereksinimlerini analiz edebileceksiniz.
- Gelişimi engelleyen etkenleri belirleyip önleyici ve geliştirici müdahale stratejileri planlayabileceksiniz.
- Etkin dinleme, empatik tepki ve yansıtma becerilerini gelişimsel bir çerçevede kullanabileceksiniz.
- Çocuk, ergen ve yetişkin danışanlar için yaş grubuna uygun terapötik dil kurabileceksiniz.
- Öz-farkındalığı ve karar verme becerisini destekleyen çözüm odaklı ve varoluşçu araçları vaka üzerinde uygulayabileceksiniz.
- Toplum düzeyinde gelişimi destekleyen bir proje taslağı oluşturabileceksiniz.
- Kendi mesleki kimliğinizi etik değerler ve profesyonel sınırlar açısından değerlendirebileceksiniz.
Eğitim İçeriği
- Danışmanlığa gelişimsel bakış: yaşam boyu gelişim görevleri
- Yaşam dönemlerine özgü fiziksel, bilişsel ve duygusal gereksinimler; gelişimsel engellerin belirlenmesi
- Önleyici ve geliştirici müdahale stratejileri
- Gelişimsel çerçevede temel iletişim becerileri: etkin dinleme, empatik tepki verme, yansıtma
- Çocuk, ergen ve yetişkinlerle farklılaştırılmış teknikler; yaş grubuna uygun terapötik dil
- Çözüm odaklı ve varoluşçu araçlar: öz-farkındalık, karar verme, yaşam krizleri; vaka örnekleri
- Toplum düzeyinde gelişimi destekleyen projeler
- Danışmanın kişisel farkındalığı, etik değerler ve profesyonel sınırlar
Kimlere Yönelik?
Eğitim, bireysel ve grup düzeyinde psikolojik danışma çalışmaları yürüten ruh sağlığı uzmanlarına yöneliktir.
- Psikologlar
- Psikolojik danışmanlar
- Aile danışmanları
- Sosyal hizmet uzmanları
Eğitmen Hakkında
Dr. Psikolojik Danışman Ezgi Denizel Güven, lisans eğitimini 2002 yılında Ege Üniversitesi Psikoloji Bölümü'nde tamamlamıştır. Yüksek lisans derecesini 2008 yılında Pamukkale Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Bölümü'nden, doktora derecesini 2019 yılında Ege Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Bölümü'nden travma sonrası gelişim ve psikolojik sağlamlık konulu tez çalışmasıyla almıştır. 2004–2010 yılları arasında Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde akademisyen olarak görev yapmış, 2010 yılından itibaren İzmir İl Millî Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı çeşitli kurum ve okullarda psikolojik danışman olarak çalışmıştır. Millî Eğitim Bakanlığı'ndaki görevi sırasında çalıştığı ilçelerdeki travma ve krize müdahale ekiplerinde yer almış, il genelinde okullarda yaşanan travmatik olaylara yönelik müdahalelerde bulunmuştur.
Sık Sorulan Sorular
Okulda çalışan psikolojik danışmanlar için uygun mu?
Eğitimdeki önleyici ve geliştirici müdahale stratejileri ile toplum düzeyinde proje geliştirme konuları, okul ortamında yürütülen rehberlik ve psikolojik danışma çalışmalarıyla doğrudan ilişkilidir. Çocuk ve ergenlere uygun terapötik dil de eğitimin konuları arasındadır.
Eğitim bir terapi modelinin uygulayıcılığını kazandırır mı?
Eğitim, temel danışma becerilerini gelişimsel bir çerçevede ele alır ve çözüm odaklı ve varoluşçu yaklaşımlardan seçilmiş araçları tanıtır. Bu yaklaşımlarda bağımsız uygulama yetkinliği, ilgili yaklaşımın kapsamlı eğitimini ve süpervizyonlu uygulamayı gerektirir.
Meslekte yeni başlayan uzmanlar için uygun mu?
Eğitim etkin dinleme, empatik tepki ve yansıtma gibi temel becerilerden başlar ve danışmanın mesleki kimliğine, etik değerlere ve sınırlara da yer verir. Bu nedenle mesleğin ilk yıllarındaki uzmanlar için de uygundur.
Önemli Notlar ve Uyarılar
- Eğitim Vimeo üzerinden video olarak izlenir.
- Eğitim DİLGEM tarafından iptal edilmedikçe ya da tarihleri ertelenmedikçe ücret iadesi yapılmaz.
Kaynaklar
- Hill, C. E., & Lent, R. W. (2006). A narrative and meta-analytic review of helping skills training: Time to revive a dormant area of inquiry. Psychotherapy: Theory, Research, Practice, Training, 43(2), 154–172.
- Elliott, R., Bohart, A. C., Watson, J. C., & Murphy, D. (2018). Therapist empathy and client outcome: An updated meta-analysis. Psychotherapy, 55(4), 399–410.
- Gingerich, W. J., & Peterson, L. T. (2013). Effectiveness of solution-focused brief therapy: A systematic qualitative review of controlled outcome studies. Research on Social Work Practice, 23(3), 266–283.
- Vos, J., Craig, M., & Cooper, M. (2015). Existential therapies: A meta-analysis of their effects on psychological outcomes. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 83(1), 115–128.
Araştırma bulguları klinik kararın yerine geçmez. Bir danışan için uygun müdahale, danışanın gelişim dönemi, gereksinimleri ve koşulları değerlendirilerek belirlenir.
