Nöropsikolojik Değerlendirme ve İlgili Test Örnekleri

Video Seminerler Psikoloji/PDR
Seminer Süresi
2 Saat
Eğitim Türü
Video (Kayıtlı)
Sertifika Türü
Katılım Belgesi
Nöropsikolojik Değerlendirme ve İlgili Test Örnekleri
Ücretsiz

Eğitim İçeriği

Module : 
Nöropsikolojik Değerlendirme ve İlgili Test Örnekleri
Nöropsikolojik Değerlendirme ve İlgili Test Örnekleri
Nöropsikolojik Değerlendirme ve İlgili Test Örnekleri
Nöropsikolojik Değerlendirme ve İlgili Test Örnekleri
100 dakika

Açıklama

Nöropsikolojik Değerlendirme ve İlgili Test Örnekleri

Beyin-davranış ilişkisi temelinde bilişsel işlev alanlarının değerlendirilmesi ve test örnekleri

Nöropsikolojik değerlendirme, beynin o andaki işleyişini beyin-davranış ilişkisine dayanan testlerle inceleyen ve nörolojinin yardımcı muayene yöntemlerinden biri olarak ayırıcı tanıya, hastanın ve tedavinin izlenmesine ve rehabilitasyonun planlanmasına katkı sağlayan bir değerlendirme sürecidir. Kullanılan testlerin önemli bir bölümü, belirli beyin bölgelerinde hasarı olan hastalarla yapılmış klasik çalışmalarda geliştirilmiş ya da doğrulanmıştır. Bu ücretsiz video seminerde Türkiye'de klinik nöropsikoloji alanında çalışan ilk isimlerden Prof. Dr. Öget Öktem Tanör, nöropsikolojik değerlendirmenin temellerini ve bilişsel işlevleri değerlendirmede kullanılan test örneklerini ele almaktadır. Seminer iki kısımdan oluşur: ilk kısımda değerlendirmenin tarihsel ve kavramsal temelleri, ikinci kısımda dikkat, yönetici işlevler, sosyal beyin işlevleri, bellek, dil ve görsel-mekânsal işlevler için test örnekleri işlenir.

Nöropsikolojik Değerlendirme Nedir?

Bilişsel işlevler, belirli nöral yapılar arasındaki ağlar aracılığıyla gerçekleşir. Nöropsikolojik testler bu ağların işleyişini davranış düzeyinde ölçen araçlardır ve beynin işlevsel muayenesini sağlar. Değerlendirme kural olarak tüm bilişsel işlev alanlarının sırayla gözden geçirilmesiyle yapılır ve hastanın uyanıklık, dikkat ve motivasyon düzeyiyle başlar: dikkati bozulmuş bir hasta hemen tüm bilişsel alanlarda buna ikincil bozulmalar gösterebilir.

Alanın gelişiminde iki gelenek belirleyici olmuştur: Amerika'da test puanlarına ve normlara dayanan niceliksel yaklaşım ve Rusya'da A. R. Luria'nın öncülüğünde hastanın görevi nasıl yerine getirdiğini inceleyen niteliksel yaklaşım. Seminer iki geleneği birlikte ele alır ve hastanın testle başa çıkma stratejilerinin gözlemlenmesini puan kadar önemli bir veri kaynağı olarak işler. Beyin-davranış ilişkisinin çok etkenli yapısı da bu yaklaşımı gerektirir: tek bir sistemdeki bozulma birden çok bilişsel alanda sorun yaratabilir ve tek bir bilişsel bozulma birden çok farklı mekanizmadan kaynaklanabilir.

Seminerde ele alınan işlev alanları ve test örnekleri

İşlev alanıTest örnekleri
DikkatSayı Dizileri (ileri-geri), Görsel Menzil, Geri Sayımlar, Semantik ve Fonemik Akıcılık, Stroop Testi, İz Sürme Testi B (Trail Making Test B)
Yönetici işlevlerSaat Çizme Testi, Benzerlikler, Atasözü Yorumlama, Londra Kulesi Testi, Luria Alternan Sekanslar Testi (perseverasyon)
Sosyal beyin işlevleriIowa Kumar Testi (karar verme), Gözlerden Zihin Okuma Testi (empati), Pot Kırma Testi (zihin kuramı)
BellekÖktem Sözel Bellek Süreçleri Testi (Öktem-SBST), görsel bellek değerlendirmesi
DilBoston Adlandırma Testi Kısa Formu
Görsel-mekânsal işlevlerBenton Yüz Tanıma Testi, Benton Çizgi Yönü Belirleme Testi, Rey-Osterrieth Karmaşık Figür Testi, Küplerle Desen

Değerlendirmenin Amaçları ve Yapısı

Seminerde nöropsikolojik değerlendirmenin üç amacı ele alınır:

  1. Ayırıcı tanı: bilişsel yakınmaların nörolojik ya da psikiyatrik kaynağının ve bozulmanın profilinin belirlenmesi.
  2. Hastanın ve tedavinin izlenmesi: ilerleyici hastalıklarda ve tedavi süreçlerinde bilişsel değişimin ölçülmesi.
  3. Rehabilitasyonun planlanması: korunmuş ve bozulmuş işlevlere göre müdahale hedeflerinin belirlenmesi.

Görsel-mekânsal işlevler ele alınırken karmaşık görsel algıda dorsal ve ventral yol ayrımı, sol mekân ihmali ve simultanagnozi gibi tablolar örneklenir. Bellek alanında normal performans, birincil bellek bozulması ve dikkate ikincil bozulma profilleri karşılaştırılır.

Bilimsel Dayanak

Seminerde örneklenen testlerin önemli bir bölümünün kökeni, belirli beyin bölgelerinde hasarı olan hastalarla yapılmış çalışmalara dayanır. Bu çalışmalar, testlerin hangi işlevi ve hangi bölgenin katkısını yansıttığına ilişkin temel kanıtı oluşturur:

ÇalışmaTasarımBulgu
Shallice, 1982, Philos Trans R Soc Lond B [1]Hasta grubu çalışması; planlama yükü yüksek bir görevRutin olmayan görevlerdeki performansın rutin görevlerden bağımsız bozulabileceğini öngören model sınandı; sol ön (anterior) lezyonu olan hastalar planlama görevinde özgül bir bozulma gösterdi. Londra Kulesi testinin kökeni bu çalışmadır.
Bechara vd., 1994, Cognition [2]Prefrontal korteks hasarı olan hastalarla deneysel çalışmaVentromedial prefrontal hasarı olan hastalarda gelecekteki sonuçlara karşı duyarsızlık tanımlandı; Iowa Kumar Testi bu çalışmayla literatüre girdi.
Stone, Baron-Cohen ve Knight, 1998, J Cogn Neurosci [3]Lezyon çalışması; 5 bilateral orbitofrontal, 5 sol dorsolateral prefrontal hasarlı hastaOrbitofrontal hasarlı hastalar basit zihin kuramı görevlerinde başarılıydı, pot kırma (faux pas) gibi daha ince sosyal akıl yürütme görevlerinde bozulma gösterdi. Dorsolateral hasarlı hastalarda özgül zihin kuramı bozulması yoktu; güçlük yalnızca çalışma belleği yükü yüksek görevlerdeydi.
Baron-Cohen vd., 2001, J Child Psychol Psychiatry [4]Yetişkin kontrol örneklemi ile Asperger sendromu ya da yüksek işlevli otizmi olan yetişkinlerGözlerden Zihin Okuma Testi'nin gözden geçirilmiş formu klinik grubu kontrol grubundan ayırdı; iki grupta da test puanı Otizm Spektrum Katsayısı ile ters yönde ilişkiliydi.

Temel Kazanımlar

  • Nöropsikolojik değerlendirmenin kavramsal çerçevesini, Amerikan niceliksel ve Luria niteliksel geleneklerini ve klinik karar sürecindeki yerini açıklayabileceksiniz.
  • Tek bir sistemdeki bozulmanın birden çok bilişsel alanı etkileyebildiğini ve tek bir bozulmanın farklı mekanizmalardan kaynaklanabildiğini vaka yorumunda gözetebileceksiniz.
  • Değerlendirmeye uyanıklık, dikkat ve motivasyonla başlamanın gerekçesini açıklayabilecek, dikkate ikincil bozulmaları birincil bozulmalardan ayırt edebileceksiniz.
  • Dikkat, yönetici işlevler, sosyal beyin işlevleri, bellek, dil ve görsel-mekânsal işlevler için kullanılan testleri ve ölçtükleri işlevleri tanıyabileceksiniz.
  • Iowa Kumar Testi, Gözlerden Zihin Okuma Testi ve Pot Kırma Testi ile karar verme, empati ve zihin kuramının nasıl değerlendirildiğini açıklayabileceksiniz.
  • Test puanının yanında hastanın testle başa çıkma stratejilerini gözlemleyerek klinik yorum yapabileceksiniz.
  • Değerlendirme bulgularını ayırıcı tanı, izlem ve rehabilitasyon planlaması amaçlarıyla ilişkilendirebileceksiniz.

Eğitim İçeriği

1. Kısım – Nöropsikolojik Değerlendirmenin Temelleri

  • Nöropsikolojinin doğuşu: psikiyatri, nöroloji ve beyin cerrahisinden gelen sorular
  • İki temel gelenek: Amerika'da niceliksel yöntem, Rusya'da Luria'nın öncülüğünde niteliksel yöntem
  • Değerlendirmenin üç amacı: ayırıcı tanı, hastayı ve tedaviyi izleme, rehabilitasyonu planlama
  • Beyin-davranış ilişkilerinin çok etkenli yapısı
  • Puanın ötesinde değerlendirme: hastanın testle başa çıkma stratejilerinin gözlemlenmesi

2. Kısım – Bilişsel İşlev Alanları ve Test Örnekleri

  • Dikkat: basit dikkat; dikkati sürdürme, bölünmüş dikkat, dikkat odağını kaydırma, çeldiricileri engelleme ve dürtü kontrolü
  • Yönetici (entelektüel) işlevler: planlama ve organizasyon, soyut düşünme, problem çözme; perseverasyonun değerlendirilmesi
  • Sosyal beyin işlevleri: karar verme, empati, zihin kuramı
  • Bellek: bozulma profilleri, sözel ve görsel bellek değerlendirmesi
  • Dil: adlandırma
  • Görsel-mekânsal işlevler: karmaşık görsel algı, yüz tanıma, çizgi yönü belirleme, sol mekân ihmali, simultanagnozi; yapılandırma

Kimlere Yönelik?

Seminer, klinik deneyimi olan ya da klinik eğitiminin ileri aşamalarında bulunan ruh sağlığı ve sağlık profesyonellerine yöneliktir.

  • Uzman, asistan ve pratisyen hekimler
  • Psikologlar
  • Psikolojik danışmanlar
  • Sosyal hizmet uzmanları
  • İlgili bölümlerin lisans 3. ve 4. sınıf öğrencileri ile lisans mezunları

Eğitmen Hakkında

Prof. Dr. Öget Öktem Tanör, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun olduktan sonra İstanbul Üniversitesi Psikoloji Bölümü'nde doktora eğitimine başlamış, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi'nde nöroloji, psikiyatri, anatomi ve fizyoloji dersleri alarak 1981'de Tıp Bilimleri Doktorası derecesini almıştır. 1993'te doçent, 2000'de profesör olmuştur. İstanbul Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı'nda Klinik Nöropsikoloji Laboratuvarı'nı kurmuş, burada çok sayıda psikoloğun nöropsikolog olarak yetişmesine katkıda bulunmuştur. 2008'de Türk Nöropsikoloji Derneği'ni kurmuş, 15 yıl başkanlığını yürütmüş ve 2023'te onursal başkan seçilmiştir. Öktem Sözel Bellek Süreçleri Testi'ni (Öktem-SBST) geliştirmiştir; "Davranışsal Nörofizyolojiye Giriş" başta olmak üzere üç kitabı vardır. 2018'de Türk Nöroloji Derneği Bilim ve Hizmet Ödülü'nü almıştır. Antalya AKEV Üniversitesi Psikoloji Bölümü'nde öğretim üyesidir; hasta değerlendirmesi ve afazi rehabilitasyonu alanlarında klinik çalışmalarını sürdürmektedir.

Sık Sorulan Sorular

Seminerde tanıtılan testlerin Türkçe formları ve normları var mı?

Testlerin bir bölümü Türkçeye uyarlanmış ya da Türkiye'de geliştirilmiştir; Öktem-SBST bunlardan biridir. Bir testi klinik olarak kullanmadan önce Türkçe formun geçerlik ve güvenirlik çalışması ile normların hangi yaş ve eğitim gruplarını kapsadığı el kitabından kontrol edilmelidir.

Nöropsikolojik test sonuçları tek başına tanı koydurur mu?

Nöropsikolojik değerlendirme nörolojinin yardımcı muayene yöntemlerinden biridir; bulgular hastanın öyküsü, nörolojik muayenesi ve gerektiğinde görüntüleme sonuçlarıyla birlikte yorumlanır. Seminerde vurgulandığı gibi aynı test bulgusu farklı mekanizmalardan kaynaklanabilir.

Belirli işlev alanlarını daha ayrıntılı ele alan seminerler var mı?

Prof. Dr. Öget Öktem Tanör'ün DİLGEM'deki diğer ücretsiz video seminerleri belirli alanlara odaklanır: Nöropsikolojik Değerlendirmede Bellek Çeşitleri ve Bellek Bozuklukları, Dil İşlevi ve Bozulmaları ve Demans Nedir? Türleri ve Nöropsikolojik Farklılıklarıyla Demansın Ayırıcı Özellikleri.

Önemli Notlar ve Uyarılar

  • Eğitim Vimeo üzerinden video olarak izlenir.
  • Seminer ücretsizdir.
  • Seminer, test örneklerini tanıtır; testlerin uygulanması ve puanlanması için ilgili testin eğitimi, el kitabı ve Türkiye normları gerekir.

Kaynaklar

  1. Shallice, T. (1982). Specific impairments of planning. Philosophical Transactions of the Royal Society of London. Series B, Biological Sciences, 298(1089), 199–209.
  2. Bechara, A., Damasio, A. R., Damasio, H., & Anderson, S. W. (1994). Insensitivity to future consequences following damage to human prefrontal cortex. Cognition, 50(1–3), 7–15.
  3. Stone, V. E., Baron-Cohen, S., & Knight, R. T. (1998). Frontal lobe contributions to theory of mind. Journal of Cognitive Neuroscience, 10(5), 640–656.
  4. Baron-Cohen, S., Wheelwright, S., Hill, J., Raste, Y., & Plumb, I. (2001). The "Reading the Mind in the Eyes" Test revised version: A study with normal adults, and adults with Asperger syndrome or high-functioning autism. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 42(2), 241–251.

Araştırma bulguları klinik kararın yerine geçmez. Bir hastada hangi testlerin kullanılacağı ve sonuçların nasıl yorumlanacağı, hastanın klinik tablosu ve öyküsü değerlendirilerek belirlenir.

İlgili Ürünler

Benzer Ürünler

Video Seminerler, Psikoloji/PDR
Video Seminer
Eğitmen: Prof. Dr. Öget Öktem Tanör
Ücretsiz
Video Seminerler, Psikoloji/PDR
Video Seminer
Eğitmen: Prof. Dr. Öget Öktem Tanör
Ücretsiz
Video Seminerler, Psikoloji/PDR
Video Seminer
Eğitmen: Prof. Dr. Öget Öktem Tanör
Ücretsiz
Video Seminerler, Psikoloji/PDR
Video Seminer
Eğitmen: Uzm Dr. Ceyhun Caferov
Ücretsiz
Video Seminerler, Psikoloji/PDR
İndirimin Bitmesine
-- gün : -- saat : -- dk : -- sn
Video Seminer
Eğitmen: Dr. Psikolojik Danışman Ezgi Denizel Güven
Peşin fiyatına 6 x 91,20 ₺
570,0₺
%20
456,0 ₺ +KDV
114,0₺ indirim
Psikoloji/PDR, Video Seminerler
İndirimin Bitmesine
-- gün : -- saat : -- dk : -- sn
Video Seminer
Eğitmen: Dr. Sinan Doğan
Peşin fiyatına 6 x 109,44 ₺
684,0₺
%20
547,2 ₺ +KDV
136,8₺ indirim
Video Seminerler, Psikoloji/PDR
İndirimin Bitmesine
-- gün : -- saat : -- dk : -- sn
Video Seminer
Eğitmen: Dr. Psikolojik Danışman Ezgi Denizel Güven
Peşin fiyatına 6 x 255,36 ₺
1.596,0₺
%20
1.276,8 ₺ +KDV
319,2₺ indirim
Video Seminerler, Psikoloji/PDR
İndirimin Bitmesine
-- gün : -- saat : -- dk : -- sn
Video Seminer
Eğitmen: Dr. Psikolojik Danışman Ezgi Denizel Güven
Peşin fiyatına 6 x 328,32 ₺
2.052,0₺
%20
1.641,6 ₺ +KDV
410,4₺ indirim
Video Seminerler, Psikoloji/PDR
İndirimin Bitmesine
-- gün : -- saat : -- dk : -- sn
Video Seminer
Eğitmen: Dr. Psikolojik Danışman Ezgi Denizel Güven
Peşin fiyatına 6 x 255,36 ₺
1.596,0₺
%20
1.276,8 ₺ +KDV
319,2₺ indirim
Video Seminerler, Psikoloji/PDR
İndirimin Bitmesine
-- gün : -- saat : -- dk : -- sn
Video Seminer
Eğitmen: Dr. Psikolojik Danışman Ezgi Denizel Güven
Peşin fiyatına 6 x 255,36 ₺
1.596,0₺
%20
1.276,8 ₺ +KDV
319,2₺ indirim
Psikoloji/PDR, Online Seminerler
24-12-2026
Ücretsiz
Psikoloji/PDR, Video Seminerler
İndirimin Bitmesine
-- gün : -- saat : -- dk : -- sn
Video Seminer
Eğitmen: SEVDA NUR ASLAN
Peşin fiyatına 6 x 109,44 ₺
684,0₺
%20
547,2 ₺ +KDV
136,8₺ indirim
Deneyimimizi geliştirmek için çerezler kullanıyoruz